Paranın Zaman Maliyeti

Finansın önemli prensiplerinden bir tanesi olan paranın zaman maliyeti, aslında herkes tarafından bildiği gibi “para ne kadar erken ödenirse o kadar değerlidir” görüşüne dayanmaktadır.

Bugün cebinizde olan 100 TL ile bundan tam bir sene sonra alacağınız 100 TL’nin birbirine eşit olmadığı aşikâr şekilde belli. O zaman bir sene sonra alacağınız 100 TL’nin bugünkü değeri nedir? 100 TL’nin bugün ki değerini bulmadan önce akla ilk gelen enflasyonu bir açıklayalım. Enflasyon mal ve hizmetlerin genel fiyat değişimini ortaya koyar. Bu nedenle bir anlamda enflasyon paranın alım gücündeki düşüşü ifade etse de aralarında tam bir korelasyon bulunmaz.


Paranızın zaman değeri, paranın zaman içerisindeki değer kaybına değil, söz konusu nakde sahip olunmadığı için kaçırılan yatırım fırsatının getirisine bağlıdır. Başka bir ifadeyle paranın zaman değeri parayı yatırabileceğiniz bir yatırım aracının kaçırdığınız getirisine eşittir. Buna da fırsat maliyeti denir.


Şimdi gelelim bu değerin hesaplanmasına, karışık matematik formüllerine girmeden, basit bir örnek ile hesaplayalım. Faiz oranının %10 olduğu bir yerde 100 TL’nin bir yıl sonraki değeri 110 TL olacaktır.1 yıl sonra alacağınız 100 TL’nin bugün ki değeri ise, şu mantığa sahiptir; bundan 1 yıl sonra hesabınızda 100 TL olması için bugünden kaç TL’yi yüzde 10 getiriye yatırmalısınız. Bunun cevabı ise 90,91 TL. Yani aslında bundan 1 yıl sonra elinize geçecek olan 100 TL bugünün 90,91 TL’sine eşit olacaktır. Aradaki fark ise paranın zaman maliyeti ya da fırsat maliyeti olarak adlandırılır.


Peki bu konu yatırım dünyasında nerde karşımıza çıkmaktadır? En basit durum ile bir hisse senedi alırken belirli bir getiri ile satma hedefi ile alırız. Ama bazen işler istediğimiz gibi gitmez ve hisse fiyatı çakılır. Kol kesmediğimizin için zarar büyüktür. (Piyasadaki genel sezi nasıl olsa eski yerlerine gelecektir, 1 yıl 2 yılda olsa beklerim ben şeklinde olduğunu düşünürsek) O hissede kol kesmeyerek çıkmasını birkaç yıl beklediğiniz sürede bir sürü fırsat kaçırmış olursunuz. En basit anlatım ile paranızın zaman maliyeti her an için işlemektedir. O yüzden bazen kol kesip yeni fırsatlara yelken açmak doğru bir karar olabilir. Bu durumda da paranızın zaman değerini düşünerek doğru bir karar vermiş olursunuz.